werken-in

Minder of meer werken

De Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) geeft werknemers de mogelijkheid om minder of meer uren per week te gaan werken. Door de wet, die 1 juli 2000 van kracht werd, is het voor mensen makkelijker om werk en privé-leven beter te combineren. Vrouwen bijvoorbeeld, kunnen door gebruik te maken van de wet, makkelijk blijven werken na de geboorte van een (eerste) kind.

• Wat houdt de Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) in?
• Wie kan van de wet gebruik maken?
• Hoe vraagt u een verzoek tot aanpassing aan?
• Mag de werkgever het verzoek afwijzen?
• Wie bepaalt de verdeling van de werktijden?
• Hoe vaak mag u een verzoek voor meer of minder werken indienen?
• Werkt u bij een bedrijf met minder dan 10 werknemers?
• Kunnen in de CAO of elders andere afspraken staan?
• Wat betekent werken in deeltijd voor uw arbeidsvoorwaarden?
• Wat zijn de gevolgen voor sociale zekerheid als u in deeltijd gaat werken?

De Wet aanpassing arbeidsduur biedt werknemers de mogelijkheid om meer of minder uren te gaan werken.


Iedere werknemer die werkt bij een organisatie met meer dan tien werknemers, komt in aanmerking voor de regeling. Het maakt niet uit hoeveel uur u werkt.
Ook als u ziek bent, mag u een verzoek indienen om de arbeidsduur te verminderen.
De WAA geldt ook voor ambtenaren.

De voorwaarden:

• U moet minimaal een jaar in dienst zijn op het moment dat de aanpassing van de arbeidsduur ingaat.
• Het moet gaan om een aanpassing van de uren in uw eigen functie.
• Als u tijdens ziekte een verzoek indient om meer uren te gaan werken, dan gaat de aanpassing van de arbeidsduur pas in als u weer hersteld bent.

U moet minimaal vier maanden vóór de gewenste ingangsdatum schriftelijk een verzoek voor aanpassing van de arbeidsduur indienen bij uw werkgever. Het is verstandig om het verzoek van tevoren met uw werkgever te overleggen. U hoeft geen reden te geven voor uw verzoek.

In de aanvraag moeten de volgende zaken staan:

• De ingangsdatum.
• Het gewenste aantal uren dat u wilt gaan werken.
• De verdeling van de uren over de week.

Als uw verzoek door de werkgever wordt ingewilligd, wordt de arbeidsovereenkomst aangepast.


Ja, dat mag, maar alleen als er sprake is van een ‘zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang’. Dat betekent dat de werkgever het verzoek mag afwijzen als door een aanpassing van uw arbeidsduur het bedrijf in ernstige problemen zou komen.

Bijvoorbeeld: u wilt minder gaan werken, maar:

• Er is niemand om het werk over te nemen.
• Er ontstaan problemen in het rooster.
• Er ontstaan problemen op het gebied van de veiligheid.
  

Of u wilt meer gaan werken, maar:

• Er is niet voldoende werk.
• Er is geen geld om die extra uren te betalen (bijvoorbeeld bij gesubsidieerd werk als de subsidie niet voldoende is om de extra loonkosten te betalen).
• Het vastgestelde maximum aan personeel of de personeelsbegroting biedt geen ruimte.

De werkgever moet de reden voor de afwijzing van het verzoek uiterlijk een maand voor de gewenste ingangsdatum schriftelijk laten weten.
Als u een maand van tevoren niets gehoord heeft van de werkgever, dan mag u de arbeidsduur aanpassen. Ook al is de werkgever het daarmee niet eens.
Gaat u niet akkoord met de afwijzing? Dan kunt u het verschil van mening voorleggen aan de rechter.


In principe moet de werkgever uitgaan van de werktijden zoals u die in het verzoek voorstelt.

De volgende regels gelden:

• U mag niet méér gaan werken dan wettelijk is toegestaan.
• U mag de binnen uw sector geldende maximale arbeidstijd niet overschrijden. Bijvoorbeeld: in uw bedrijf of sector geldt standaard een 36-urige werkweek. Uw verzoek om een 40-urige werkweek, hoeft uw werkgever niet in te willigen.

Gaat de werkgever niet akkoord met uw keuze van verdeling van de werkuren, dan moet hij schriftelijk aangeven waarom dat niet kan en een voorstel doen voor een andere verdeling.


U mag maximaal één keer in de twee jaar een verzoek voor meer of minder werken bij uw werkgever indienen. De datum waarop een eerder verzoek is afgewezen dan wel ingewilligd, is daarbij maatgevend.
Echter, als een eerder verzoek is afgewezen vanwege een zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelang en de omstandigheden zijn zodanig veranderd dat het zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelang zich niet meer voordoet, dan zou de werkgever het verzoek nogmaals in overweging kunnen nemen. Dit is bijvoorbeeld het geval als u meer wilt werken en er binnen de geldende twee jaar alsnog vacatureruimte vrijkomt.


Dan kunt u geen aanspraak maken op de WAA.
Bedrijven met minder dan 10 werknemers zijn verplicht om een eigen regeling te treffen. In deze eigen regeling mag de mogelijkheid van minder werken niet worden uitgesloten. Wel kan de werkgever de bepaling voor minder werken een eigen inhoud geven.
De mogelijkheid om meer te mogen werken kan de werkgever wel uitsluiten in de eigen regeling.


Over het recht om minder uren te gaan werken, mogen in de CAO of elders geen afspraken staan.

Over het recht om meer uren te gaan werken, kunnen in de CAO wél afspraken staan die afwijken van de wet. Indien er geen CAO van toepassing is, kan de werkgever ook afspraken maken met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging.


Salaris
Werknemers die hetzelfde werk doen, krijgen hetzelfde salaris. Wie minder gaat werken of juist meer, krijgt in totaal minder of meer loon, maar per uur hetzelfde loon. Dat geldt ook voor de onregelmatigheidstoeslagen, vakantietoeslag, toeslagen voor bezwarende omstandigheden, dertiende maand of winstdelingsregeling.

Verlof
Als u in deeltijd gaat werken, blijft uw recht op de verschillende verlofregelingen bestaan. Valt het verlof op een dag dat u toch al niet zou werken, dan krijgt u daar geen extra vrije dag voor terug. Dat geldt ook voor de feestdagen.
Lees meer over de verschillende soorten verlofregelingen.

Vakantie
Iedere werknemer kan aanspraak maken op vakantie, ook als u in deeltijd werkt. Voor het opnemen van vakantiedagen gelden voor alle werknemers dezelfde regels.

VUT
Biedt een werkgever de mogelijkheid om vervroegd uit te treden, dan geldt deze mogelijkheid voor iedere werknemer, ongeacht hoeveel uur hij werkt.

Overige arbeidsvoorwaarden
Ook voor alle andere arbeidsvoorwaarden geldt, dat het niet uitmaakt hoeveel uur u in de week werkt: rechten op het gebied van medezeggenschap; recht op het volgen van een opleiding die door het bedrijf verplicht is gesteld; pensioenopbouw; proeftijd; ontslag.

Recht op vergoedingen, zoals reiskostenvergoeding blijft ook hetzelfde. Werkt u twintig uur, verspreid over vijf dagen, dan ontvangt u dezelfde reiskostenvergoeding als een collega die vijf volle dagen werkt. Werkt u twintig uur verspreid over drie dagen, dan ontvangt u de door u gemaakte kosten.



Als u een arbeidsovereenkomst heeft, bent u verzekerd tegen werkeloosheid (WW), ziekte en arbeidsongeschiktheid (WA). Het maakt dus niet uit hoeveel uur u werkt. Er is een uitzondering: particulier huishoudelijk personeel moet op meer dan twee dagen per week (ongeacht het aantal uren) bij dezelfde werkgever werken om verzekerd te zijn.

(Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid)